توضیح مختصری راجع به فرقه صوفیه و دراویش و شیخیه

صوفی عنوان عمومی هر یک از سلسله‏های اهل تصوف است. صوفی منسوب است به "صوف" به معنی پشم، و اهل تصوف ظاهراً به سبب پشمینه پوشی از بابت زهد و پارسایی به این عنوان مشهور شده‏اند. فرقه صوفیه مدعی است انسان در خداشناسی باید به مرحله‏ای برسد که جز خدا نبیند، و برای رسیدن به این مقصد صدها آداب مخصوص در معاشرت‏ها و لباس پوشیدن‏ها و احیاناً در آرایش سر و صورت و سکونت در خانقاه‏ها اختراع کرده و بدعت‏ها ایجاد کرده‏اند.(1)پیدایش فرقه صوفیه از اواخر قرن دوم هجری بوده و سرّ پیدایش آن را معاشرت مسلمانان با مسیحیان می دانند که چون برخی مسلمان‏های کم مایه، راهبان و تارکین دنیای مسیحی را دیدند، مجذوب آن روش شدند و زهد و بی رغبتی به دنیا را که در اخلاق اسلامی بود، بدان ضمیمه کرده، رفته رفته به صورت مسلکی در آمد.به خاطر بدعت‏ها و خرافاتی که از طرف صوفیان ایجاد شد، از نظر علمای اسلام مردود شناخته شدند.(2) دراویش در اصطلاح صوفیان با صوفی مرادف است،(3) یعنی به هر فرد از صوفیان، صوفی و درویش گفته میشود. شیخیه فرقه‏ای منشعب از شیعه‏اند که در عمل، اخباری بودند و در عقیده معتقد به رکن رابعند، بدین معنی که دین اسلام را دارای چهار رکن میدانند: توحید و نبوت و امامت و شیعه کامل، برخلاف شیعه که قائل به پنج اصلند: توحید و نبوت و عدل و امامت و معاد، چه آنان گویند کسی که معتقد به توحید است، در حقیقت به عدل خدا نیز معتقد است و کسی که به نبوت معتقد است، معاد را هم قبول دارد، ولی در زمان غیبت کبری مسلمانان را پیشوایی باید و آن عبارت است از شیعه کامل که آن را چهارمین رکن پس از امامت میدانند که در هر عصری یکی از علمای خود جهت این امر برگزینند، از قبیل سید کاظم رشتی که شاگرد شیخ احمد احسایی بود. از عقاید آن‏ها انکار معاد جسمانی است و گویند آدمی پس از مرگ آن چه که از او باقی میماند، جسم لطیفی است که آن را جسم هور قلیایی مینامند. دیگر این که آنان دوازده امام را دارای صفات الهی میدانند و گویند که آن‏ها مظهر خدایند.(4)علمای شیعه از همان اوّل با توجه به انحراف عقیدتی شیخیه و غلو آنان درباره امامان، سران این فرقه را تکفیر نمودند.(5)

پی نوشت‏ها: 1. دائرة المعارف فارسی، مصاحب، ج 1، ص 1597، ماده صوفی؛ مرتضی مطهری، آشنایی با علوم اسلامی، ص 71. 2. آیت اللَّه ناصر مکارم شیرازی، استفتائات، ج 2، ص 37، سؤال 36 و 37.3. دائرة المعارف فارسی، مصاحب، ج 2، ص 1597، ماده صوفی.4. مصطفی حسینی دشتی، معارف و معاریف، ج 6، ص 592، ماده شیخیه.5. عبداللَّه مبلغی آبادانی، تاریخ ادیان و مذاهب جهان، ج 3، ص 1399.

 

/ 0 نظر / 5 بازدید